Ferrari 250 GTO: το αυτοκίνητο που έγινε θησαυρός

Υπάρχουν συλλεκτικά αυτοκίνητα και υπάρχει η Ferrari 250 GTO. Τριάντα έξι αυτοκίνητα, κατασκευασμένα μέσα σε τρία χρόνια για να κερδίζουν αγώνες GT, έχουν γίνει το «Άγιο Δισκοπότηρο» του χόμπι. Είναι το αυτοκίνητο που έχει σπάσει επανειλημμένα το ρεκόρ του ακριβότερου αυτοκινήτου που πουλήθηκε ποτέ. Πώς ένα αγωνιστικό των αρχών της δεκαετίας του ’60 έφτασε εκεί;

Ένα όνομα που λέει την αλήθεια

Το «GTO» σημαίνει Gran Turismo Omologato, δηλαδή αυτοκίνητο GT εγκεκριμένο (homologated) για αγώνες. Η 250 GTO σχεδιάστηκε για την κατηγορία Group 3 Grand Touring της FIA, όπου θα αντιμετώπιζε τα Shelby Cobra, Jaguar E-Type και Aston Martin DP214. Ο κανονισμός ζητούσε τουλάχιστον 100 αυτοκίνητα μέσα σε δώδεκα μήνες. Η Ferrari, όμως, έπεισε την FIA/CSI και την ACO του Le Mans να μετρήσουν και τις παλαιότερες 250 GT SWB. Έτσι, κατασκευάστηκαν μόλις 36 GTO από το 1962 ως το 1964.

Το «250» αναφέρεται στον κυβισμό κάθε κυλίνδρου: 250 cc επί 12 κυλίνδρους, περίπου 3 λίτρα.

Ποιος σχεδίασε την GTO;

Η ανάπτυξη ξεκίνησε υπό τον επικεφαλής μηχανικό Giotto Bizzarrini, στον οποίο συνήθως αποδίδεται η GTO. Όμως το 1962 ο Bizzarrini και οι περισσότεροι μηχανικοί της Ferrari απολύθηκαν μετά από σύγκρουση με τον Enzo. Την ανάπτυξη συνέχισε ο νεαρός Mauro Forghieri, μαζί με τη Scaglietti για το αμάξωμα. Η σχεδίαση ήταν συλλογική και δεν μπορεί να αποδοθεί σε ένα πρόσωπο. Το αμάξωμα διαμορφώθηκε με δοκιμές σε αεροσήραγγα του Πανεπιστημίου της Πίζας, καθώς και σε δρόμο και πίστα με πρωτότυπα.

Η μηχανική: συντηρητική και αποδεδειγμένη

Η GTO δεν ήταν τεχνολογική επανάσταση. Ήταν η τελειοποίηση δοκιμασμένων λύσεων.

  • Πλαίσιο: χειροσυγκολλημένο σωληνωτό πλαίσιο οβάλ διατομής, με βάση την 250 GT SWB, ελαφρύτερο, ακαμπτότερο και χαμηλότερο.
  • Ανάρτηση: ψαλίδια εμπρός, άκαμπτος άξονας πίσω με μηχανισμό Watt.
  • Φρένα και τροχοί: δισκόφρενα, συρμάτινες ζάντες Borrani.
  • Κινητήρας: Tipo 168/62 Comp., V12 Colombo 2.953 cc, ίδιος με εκείνον της 250 Testa Rossa που κέρδισε στο Le Mans. Ολόκληρος από κράμα, με ξηρό κάρτερ και έξι καρμπιρατέρ Weber 38DCN. Απέδιδε περίπου 300 PS στις 7.500 σ.α.λ. και 294 Nm στις 5.500 σ.α.λ.

Series I και Series II

Από τα 36 αυτοκίνητα, τα 33 είχαν το αμάξωμα του 1962-63 (Series I) και τρία το αμάξωμα του 1964 (Series II), που θύμιζε την 250 LM. Τέσσερα Series I αναβαθμίστηκαν από το εργοστάσιο με αμάξωμα Series II το 1964. Τα αυτοκίνητα βάφτηκαν σε πολλά χρώματα, με πιο διάσημο το φωτεινό κόκκινο «Rosso Cina».

Στην πίστα

Η GTO έκανε αγωνιστικό ντεμπούτο στις 12 Ώρες του Sebring το 1962, με τον Phil Hill, τότε παγκόσμιο πρωταθλητή της Formula 1, και τον Olivier Gendebien. Η Ferrari κέρδισε την κατηγορία άνω των 2.000 cc του Διεθνούς Πρωταθλήματος Κατασκευαστών GT της FIA το 1962, το 1963 και το 1964, με την GTO να αγωνίζεται κάθε χρονιά. Οι GTO κέρδισαν επίσης το Tour de France Automobile του 1963 και του 1964, μέρος της εννιάχρονης κυριαρχίας της Ferrari στον αγώνα.

Ακριβώς αυτή η διπλή φύση, αγωνιστικό αλλά με δυνατότητα κυκλοφορίας στον δρόμο, εξηγεί μεγάλο μέρος της γοητείας της σήμερα. Οι ιδιοκτήτες της μπορούν να την οδηγήσουν σε ιστορικούς αγώνες και εκδηλώσεις, όχι μόνο να την εκθέτουν.

Από 18.000 δολάρια σε δεκάδες εκατομμύρια

Όταν ήταν καινούργια, η 250 GTO κόστιζε 18.000 δολάρια στις ΗΠΑ. Τους αγοραστές ενέκριναν προσωπικά ο Enzo Ferrari και ο εισαγωγέας του στη Βόρεια Αμερική, Luigi Chinetti. Δεν αρκούσαν τα χρήματα. Έπρεπε να σε θεωρούν άξιο.

Σήμερα οι GTO έχουν σπάσει επανειλημμένα το ρεκόρ του ακριβότερου αυτοκινήτου:

  • 2014: Η 3851GT πουλήθηκε στη δημοπρασία της Bonhams στο Quail Lodge, σε ρεκόρ δημοπρασίας της εποχής.
  • Ιούνιος 2018: Η 4153GT του 1963 πουλήθηκε σε ιδιωτική πώληση στον David MacNeil για 70 εκατ. δολάρια, σύμφωνα με τα δημοσιεύματα. Είναι το ρεκόρ για Ferrari.
  • 25 Αυγούστου 2018: Η 3413GT του Greg Whitten πουλήθηκε στη RM Sotheby’s στο Monterey για 48.405.000 δολάρια.
  • 13 Νοεμβρίου 2023: Η 3765, μια 330 LM / 250 GTO του 1962, πουλήθηκε στη RM Sotheby’s στη Νέα Υόρκη για 51.705.000 δολάρια, μαζί με την προμήθεια.

Γιατί αξίζει τόσο πολύ

Η αξία της GTO δεν προκύπτει από ένα μόνο στοιχείο. Είναι ο συνδυασμός:

  • Σπανιότητα: μόλις 36 αυτοκίνητα, με τεκμηριωμένο ιστορικό το καθένα.
  • Αγωνιστική γενεαλογία: τρεις τίτλοι κατηγορίας και νίκες σε κλασικούς αγώνες.
  • Ομορφιά: ένα από τα πιο ισορροπημένα σχήματα της ιστορίας.
  • Επιλεξιμότητα: μπορεί να τρέξει σε ιστορικούς αγώνες και διοργανώσεις.
  • Κοινότητα: οι ιδιοκτήτες της αποτελούν μια μικρή, σχεδόν κλειστή λέσχη.

Το 2004 το Sports Car International την κατέταξε όγδοη στα κορυφαία σπορ της δεκαετίας του ’60 και την ανέδειξε κορυφαίο σπορ αυτοκίνητο όλων των εποχών. Το Motor Trend Classic την έβαλε πρώτη στις «Σπουδαιότερες Ferrari όλων των εποχών».

Πώς οδηγείται μια GTO

Όσοι έχουν την τύχη να οδηγήσουν GTO μιλούν για ένα αυτοκίνητο εντυπωσιακά φιλικό για αγωνιστικό της εποχής του. Ο V12 Colombo έχει γραμμική απόδοση και ζητά στροφές. Το πλαίσιο, βασισμένο στην ήδη δοκιμασμένη SWB, είναι προβλέψιμο. Γι’ αυτό η GTO ήταν επιτυχημένη τόσο στα χέρια των εργοστασιακών οδηγών όσο και των ιδιωτών: δεν ήταν ένα πρωτότυπο για λίγους ειδικούς, αλλά ένα αυτοκίνητο που επέτρεπε στους ιδιώτες πελάτες της Ferrari να διεκδικούν νίκες κάθε Σαββατοκύριακο.

Η κληρονομιά

Το όνομα GTO επέστρεψε στη Ferrari με την 288 GTO του 1984 και την 599 GTO του 2010, ενώ το σχήμα της επηρέασε αμέτρητα GT. Όμως η 250 GTO παραμένει μοναδική: το σημείο όπου η αγωνιστική λογική, η ιταλική φόρμα και η σπανιότητα συναντήθηκαν και δημιούργησαν έναν μύθο.

Για την τελευταία Ferrari που ενέκρινε ο ίδιος ο Enzo, διαβάστε το αφιέρωμά μας στη Ferrari F40.