Alfa Romeo Giulia Sprint GT: το κουπέ που όρισε την Alfa
Αν υπάρχει ένα αυτοκίνητο που συμπυκνώνει όσα σημαίνει «Alfa Romeo», πιθανότατα είναι το Bertone κουπέ της σειράς 105/115. Από το 1963 ως το 1977, σε εκδόσεις από 1.3 ως 2.0 λίτρα, ήταν το όμορφο, ζωηρό, αγωνιστικό καθημερινό αυτοκίνητο που ονειρευόταν κάθε φίλος της μάρκας. Στη δεκαετία του ’60 κέρδιζε στις πίστες της Ευρώπης. Σήμερα είναι από τα πιο αγαπημένα ιταλικά κλασικά.
Ένας νεαρός Giugiaro στη Bertone
Το βασικό σχήμα του αμαξώματος, κοινό σε όλες τις εκδόσεις, σχεδιάστηκε από τον Giorgetto Giugiaro για τη Bertone. Ήταν από τα πρώτα μεγάλα του έργα εκεί και δανειζόταν πολλά από το προηγούμενο σχέδιό του για την Alfa Romeo 2000/2600 Sprint. Η ισορροπία γυαλιού και μετάλλου, ο τρόπος που τα κρύσταλλα διαμόρφωναν την καμπίνα και η επίπεδη μάσκα με ενσωματωμένους προβολείς ήταν πρωτοποριακά για την εποχή.
Η βάση ήταν το πλαίσιο του σεντάν Giulia σε κοντύτερη μορφή. Το κουπέ διαδέχθηκε το Giulietta Sprint και αποκαλύφθηκε σε εκδήλωση για τον Τύπο στο νεοσύστατο εργοστάσιο του Arese στις 9 Σεπτεμβρίου 1963. Τον ίδιο μήνα εκτέθηκε στην Έκθεση της Φρανκφούρτης.
Το «scalino»
Στην αρχική του μορφή, το αμάξωμα είναι γνωστό ως «scalino», σκαλί, ή «step front». Η μπροστινή άκρη του καπό καθόταν περίπου ένα εκατοστό ψηλότερα από τη μάσκα, σχηματίζοντας ένα μικρό σκαλοπάτι. Η λεπτομέρεια αυτή έγινε η υπογραφή των πρώτων κουπέ: Giulia Sprint GT, Sprint GT Veloce, GTC, GTA και των πρώτων GT 1300 Junior. Αργότερα, με τα 1750 GTV, το σκαλί εξαφανίστηκε και ήρθε μάσκα με τέσσερις προβολείς.
Ο κινητήρας Twin Cam
Η καρδιά ήταν ο θρυλικός τετρακύλινδρος Twin Cam της Alfa Romeo, με δύο εκκεντροφόρους επικεφαλής. Στο Giulia Sprint GT ο κινητήρας 1.570 cc ανέπνεε από δύο διπλά καρμπιρατέρ Weber 40 DCOE και απέδιδε 106 PS DIN στις 6.000 σ.α.λ.
Η εξέλιξη της οικογένειας
- Giulia Sprint GT (1963)
- Giulia Sprint GT Veloce (1966)
- 1750 GTV (1967): 1.779 cc και μεγαλύτερα εμπρός φρένα από το 1968.
- 2000 GTV (1972–1976): 1.962 cc.
- GT 1300 Junior: η προσιτή εκδοχή, που άνοιξε το κουπέ σε νεότερους αγοραστές.
Υπήρχαν και δύο ειδικές εκδοχές από άλλους καροσιέρηδες: το Giulia Sprint GTC, ένα κάμπριο περιορισμένης παραγωγής 1.000 αυτοκινήτων από την Touring του Μιλάνου, και τα GT Junior Zagato, με εντελώς διαφορετικό, αεροδυναμικό διθέσιο αμάξωμα του Ercole Spada.
GTA: το «αλαφρυμένο» θηρίο
Το 1965 η Alfa Romeo παρουσίασε την Giulia Sprint GTA. Το «A» σημαίνει «Alleggerita», αλαφρυμένη στα ιταλικά. Ήταν το αγωνιστικό όπλο της μάρκας στο Group 2.
Τι άλλαζε
- Αμάξωμα: Όλα τα εξωτερικά πάνελ ήταν από κράμα αλουμινίου αντί για ατσάλι. Σύμφωνα με την FCA Heritage, τα παράθυρα ήταν από Plexiglas.
- Κινητήρας: Ο 1.570 cc πήρε νέα κεφαλή με δύο μπουζί ανά κύλινδρο (twin-plug) και καρμπιρατέρ Weber 45 DCOE. Η FCA Heritage δίνει 115 PS στις 6.000 σ.α.λ. για την έκδοση δρόμου.
- Μαγνήσιο: Κάρτερ, καπάκι εκκεντροφόρων, καπάκι χρονισμού και κέλυφος συμπλέκτη ήταν από ελαφρύ κράμα μαγνησίου.
- Εσωτερικό: επίπεδο τιμόνι με τρεις αλουμινένιες ακτίνες και λεπτή στεφάνη από βακελίτη.
Η GTA ήταν διαθέσιμη από το εργοστάσιο για δρόμο ή αγώνες, αλλά σχεδόν όλες χρησιμοποιήθηκαν σε αγώνες. Οι περισσότεροι πελάτες ήταν αγωνιζόμενοι που την έστελναν για περαιτέρω προετοιμασία στην Autodelta, το αγωνιστικό τμήμα που είχε γίνει θυγατρική της Alfa Romeo. Τα αυτοκίνητα που έμειναν στην εργοστασιακή μορφή λέγονται σήμερα «GTA Stradale», και είναι λίγα.
Στις πίστες
Η GTA κυριάρχησε στη Division 2 του Ευρωπαϊκού Πρωταθλήματος Αυτοκινήτων Τουρισμού (ETCC). Η Alfa Romeo πήρε τον τίτλο κατασκευαστών το 1966 και ξανά το 1968, ενώ ο Andrea de Adamich κέρδισε τον τίτλο οδηγών το 1966 και το 1967.
GTA 1300 Junior και GTAm
Η οικογένεια μεγάλωσε με τη GTA 1300 Junior, με ίδιες βελτιώσεις σε μικρότερο κινητήρα, και τη GTAm, μια πολύ εξελιγμένη εκδοχή της Autodelta με βάση το 1750 GTV. Η GTAm δεν κατασκευάστηκε από την Alfa Romeo, δεν διατέθηκε ποτέ από το εργοστάσιο και δεν είχε δικό της αριθμό τύπου. Διατήρησε το ατσάλινο αμάξωμα με κάποια μέρη από αλουμίνιο ή πλαστικό. Σύμφωνα με τις πηγές, κατασκευάστηκαν περίπου 40, αλλά ο αριθμός είναι δύσκολο να επαληθευτεί. Υπάρχουν δύο εκδοχές για το «Am»: «Alleggerita maggiorata» (αλαφρυμένη, μεγαλωμένη) ή «America».
Η κληρονομιά
Τα κουπέ 105/115 έμειναν στην παραγωγή ως το 1977, στο Arese αλλά και στην Πορτογαλία και τη Νότια Αφρική. Τα διαδέχθηκαν τα Alfetta GT, GTV και GTV6. Το όνομα GTA επέστρεψε στη δεκαετία του 2000 με τα 147 και 156 GTA, και ξανά πρόσφατα με τη Giulia GTA. Είναι η απόδειξη ότι, για την Alfa Romeo, αυτά τα τρία γράμματα παραμένουν ιερά.
Τα κουπέ στην αγορά σήμερα
Η αγορά διακρίνει σαφώς τις εκδόσεις. Τα «scalino» Sprint GT και GT Veloce είναι πιο ζητούμενα από τα μεταγενέστερα, ενώ οι γνήσιες GTA βρίσκονται σε εντελώς άλλο επίπεδο, λόγω σπανιότητας και αγωνιστικού ιστορικού. Δεν βρήκαμε έναν αξιόπιστο, χρονολογημένο δείκτη τιμών για όλη την οικογένεια. Ο υποψήφιος αγοραστής θα πρέπει να βασιστεί σε πρόσφατα αποτελέσματα δημοπρασιών για τη συγκεκριμένη έκδοση.
Τι να προσέξετε
- Σκουριά: μαρσπιέ, πάτωμα, θόλοι και βάσεις ανάρτησης.
- Αυθεντικότητα: Πολλά GT έχουν μετατραπεί σε «GTA replica». Μια γνήσια GTA απαιτεί αδιάσειστη τεκμηρίωση.
- Κινητήρας: Ο Twin Cam είναι ανθεκτικός αλλά χρειάζεται σωστή ρύθμιση των Weber.
Επίλογος
Το Bertone κουπέ είναι η Alfa Romeo στην πιο αυθεντική της μορφή: όμορφο σχέδιο, ζωντανός κινητήρας, αγωνιστική ψυχή. Η GTA, με το αλουμινένιο αμάξωμα και τους δύο σπινθηριστές ανά κύλινδρο, είναι το απόσταγμά του.
Είκοσι πέντε χρόνια αργότερα, η Alfa θα επιχειρούσε να αναβιώσει αυτό το πνεύμα με ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα σχέδια της ιστορίας της. Διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Alfa Romeo SZ «Il Mostro».
