Aston Martin Lagonda: το σεντάν από το μέλλον

Στα μέσα της δεκαετίας του 1970, η Aston Martin είχε σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Παραδοσιακά έφτιαχνε σπορ 2+2. Η λύση που βρήκε ήταν ένα τετράθυρο σεντάν που έμοιαζε να έχει έρθει από άλλον πλανήτη: αιχμηρό σαν σφήνα, με ψηφιακό ταμπλό και κουμπιά αφής. Το Aston Martin Lagonda μάζεψε εκατοντάδες προκαταβολές αμέσως μόλις παρουσιάστηκε, και κατασκευάστηκαν συνολικά 645 μονάδες από το 1974 ως το 1990. Ήταν ταυτόχρονα ένα από τα πιο τολμηρά και ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα αυτοκίνητα της εποχής του.

Το όνομα και η πρώτη σειρά

Το όνομα προέρχεται από τη μάρκα Lagonda, που η Aston Martin είχε αγοράσει το 1947. Το πρώτο Lagonda, το Series 1, παρουσιάστηκε στην Έκθεση του Λονδίνου το 1974. Ήταν μια τετράθυρη έκδοση μακρύτερου μεταξονίου του Aston Martin V8, βασισμένη στο DBS και σχεδιασμένη επίσης από τον William Towns. Ήταν το πρώτο αυτοκίνητο με το όνομα Lagonda μετά το Rapide του 1961. Πουλήθηκαν μόνο επτά.

Τα τεχνικά του Series 1

• Κινητήρας: V8 DOHC 5.340 κ.εκ., με εκτιμώμενη ισχύ 320 ίππων.
• Επιδόσεις: τελική 240 χλμ./ώρα, 0–97 χλμ./ώρα σε 6,2 δευτερόλεπτα.
• Βάρος: 2.000 κιλά.

Το Series 2: η σφήνα

Το 1976, ο Towns επανασχεδίασε το Lagonda από το μηδέν, ως μια ακραία ερμηνεία του στυλ «διπλωμένο χαρτί» (folded paper) της δεκαετίας του 1970. Ήταν μια ασυνήθιστη πρακτική για την εταιρεία. Μαζί με σύγχρονά του μοντέλα όπως η Lamborghini Countach, το Lotus Esprit και το DMC DeLorean, το Lagonda αναφέρεται συχνά ανάμεσα στα πιο εντυπωσιακά σχέδια σφήνας.

Το νέο μοντέλο παρουσιάστηκε στην Έκθεση του Λονδίνου το 1976 και ήταν εντελώς αντίθετο από το Series 1. Είχε κοινό σχεδόν μόνο τον κινητήρα. Οι παραδόσεις δεν ξεκίνησαν πριν το 1979.

Οι διαστάσεις

Με μήκος 5.281 χλστ. και ύψος μόλις 1.302 χλστ., το Lagonda ήταν τεράστιο και χαμηλό ταυτόχρονα. Η μακριά, επίπεδη μύτη, τα αναδυόμενα φανάρια και οι κοφτές γραμμές το έκαναν να μοιάζει με τίποτα άλλο στον δρόμο.

Η τεχνολογία: ψηφιακό ταμπλό

Σύμφωνα με τη Wikipedia, το Lagonda ήταν το πρώτο αυτοκίνητο παραγωγής με ψηφιακό πίνακα οργάνων. Τα Series 2 είχαν αρχικά ψηφιακές οθόνες και χειριστήρια αφής, χαρακτηριστικά που εγκαταλείφθηκαν το 1980. Το κόστος ανάπτυξης μόνο για τα ηλεκτρονικά έφτασε τετραπλάσια ποσά από τον προϋπολογισμό ολόκληρου του αυτοκινήτου.

Από τα LED στους καθοδικούς σωλήνες

Το Series 3 χρησιμοποίησε καθοδικούς σωλήνες (CRT) για τα όργανα. Αποδείχθηκαν ακόμη λιγότερο αξιόπιστοι από τις οθόνες LED του αρχικού μοντέλου. Αργότερα αντικαταστάθηκαν από σύστημα οθονών φθορισμού κενού (VFD).

Ο κινητήρας

Ο V8 με τέσσερις εκκεντροφόρους και καρμπιρατέρ συνδεόταν με ένα αυτόματο τρίσχυτο TorqueFlite της Chrysler. Η κατανάλωση ήταν υψηλή: 12,4–12,5 μίλια ανά γαλόνι σε δοκιμές της εποχής, και ο ψεκασμός του Series 3 δεν την άλλαξε πολύ.

Τα τεχνικά του Series 2

• Κινητήρας: V8 5,3 λίτρων DOHC, 280 ίπποι στις 5.000 στροφές, 488 Nm στις 3.000 στροφές.
• Τελική ταχύτητα: 238 χλμ./ώρα.
• Επιτάχυνση: 0–97 χλμ./ώρα σε 7,9 δευτερόλεπτα (επίσημα), 8,9 δευτερόλεπτα σε δοκιμή του Road & Track το 1982.
• Βάρος: 2.023 κιλά.

Ανάμεσα στα πιο ακριβά σεντάν του κόσμου

Το χειροποίητο Lagonda ήταν από τα πιο ακριβά πολυτελή σεντάν στον κόσμο. Τα μόνα αυτοκίνητα παραγωγής που πλησίαζαν την τιμή του ήταν τα Rolls-Royce Silver Spirit/Silver Spur και το Bentley Mulsanne. Το 1980 κόστιζε 49.933 λίρες, πολύ περισσότερο από μια Ferrari 400 ή μια Maserati Kyalami, αλλά λιγότερο από μια Rolls-Royce Corniche. Οι πωλήσεις στις ΗΠΑ ξεκίνησαν το 1982, με μικρές αλλαγές στον εμπρός προφυλακτήρα και τη ζώνη αέρα.

Οι τελευταίες σειρές

• Series 3 (1986–1987): Κατασκευάστηκε μόνο έναν χρόνο, σε 75 μονάδες, όλες με ψεκασμό.
• Series 4 (1987–1990): Παρουσιάστηκε στη Γενεύη τον Μάρτιο του 1987, με εκτεταμένες αλλαγές από τον ίδιο τον Towns. Οι κοφτερές ακμές στρογγύλεψαν, τα αναδυόμενα φανάρια αντικαταστάθηκαν από τρία φανάρια σε κάθε πλευρά της μάσκας και ήρθαν ζάντες 16 ιντσών. Με παραγωγή περίπου ενός αυτοκινήτου την εβδομάδα, κατασκευάστηκαν 105 μονάδες ως τον Ιανουάριο του 1990.

Οι σπάνιες εκδοχές

• Tickford Lagonda (1983): πέντε Series 2 με body kit και αναβαθμισμένο εσωτερικό.
• Tickford limousine (1984): τέσσερα Lagonda μακρύτερου μεταξονίου, με κόστος 110.000 λίρες το καθένα.
• Shooting brake: ένα από την ελβετική Roos Engineering, το 1998, πάνω σε μοντέλο του 1987.

Ο διχασμός

Το Lagonda διχάζει μέχρι σήμερα. Το Bloomberg Businessweek το συμπεριέλαβε στα 50 πιο άσχημα αυτοκίνητα των τελευταίων 50 ετών. Το Time το έβαλε στα «50 χειρότερα αυτοκίνητα όλων των εποχών», περιγράφοντάς το ως μηχανική «καταστροφή», με ηλεκτρονικά που θα ήταν εντυπωσιακά αν δούλευαν ποτέ.

Γιατί αξίζει να το θυμόμαστε

Κι όμως, ακριβώς αυτή η τόλμη κάνει το Lagonda ενδιαφέρον. Σε μια εποχή που τα πολυτελή σεντάν ήταν συντηρητικά, η Aston Martin έφτιαξε κάτι που έμοιαζε με διαστημόπλοιο και προσπάθησε να βάλει την ηλεκτρονική του μέλλοντος σε ένα χειροποίητο αυτοκίνητο. Η ιδέα ήταν πολύ μπροστά από την τεχνολογία που υπήρχε για να την υλοποιήσει. Σήμερα, που κάθε αυτοκίνητο έχει ψηφιακό ταμπλό και οθόνες αφής, το Lagonda μοιάζει λιγότερο με αποτυχία και περισσότερο με προφητεία. Η σιλουέτα του είναι από τις πιο χαρακτηριστικές του design της δεκαετίας του 1970, και έχει βρει θέση δίπλα στα σύγχρονά του σύμβολα της σφήνας.

Η αγορά σήμερα

Τα Lagonda είναι σπάνια: το 2022, 113 ήταν ακόμη εγγεγραμμένα στη Βρετανία, αλλά τα 82 ήταν εκτός κυκλοφορίας (SORN). Οι τιμές ποικίλλουν πολύ, ανάλογα με την κατάσταση και κυρίως με το αν δουλεύουν τα ηλεκτρονικά:

• Bring a Trailer, 14/05/2025: ένα Series 2 του 1982 πουλήθηκε για περίπου 37.061 λίρες (The Classic Valuer).
• Aguttes, 11/10/2025: ένα Series 2 του 1984, εκτός χρήσης από το 2014, πουλήθηκε για 28.610 λίρες.
• Bonhams Paris, 30/01/2026: ένα Series 2 του 1983 πουλήθηκε για 32.200 ευρώ.
• Iconic Auctioneers, Silverstone, 25/07/2026: ένα Series 2 του 1982, από τη συλλογή Anthony Hamilton, πουλήθηκε για 90.000 λίρες.

Τι να ελέγξετε

• Ηλεκτρονικά: Το ταμπλό και τα χειριστήρια είναι το μεγαλύτερο ρίσκο.
• Ακινησία: Πολλά έχουν μείνει ακίνητα για χρόνια και χρειάζονται πλήρη συντήρηση.
• Σασί και αμάξωμα: Πρέπει να ελεγχθούν για διάβρωση.

Επίλογος

Το Aston Martin Lagonda είναι ένα αυτοκίνητο που ζήτησε πολλά από την εποχή του. Δεν ήταν τέλειο, αλλά ήταν μοναδικό, και σήμερα θεωρείται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της ιστορίας της Aston Martin.

Για τη μάρκα, βέβαια, το πιο διάσημο αυτοκίνητο παραμένει ένα κουπέ της δεκαετίας του 1960. Διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Aston Martin DB5.