Fiat Dino: όταν η Fiat έσωσε τον κινητήρα της Ferrari
Η ιστορία της Fiat Dino είναι ίσως η πιο απρόσμενη στη μεταπολεμική ιταλική αυτοκινητοβιομηχανία. Ένα αυτοκίνητο με σήμα Fiat, με κινητήρα που είχε το όνομα του γιου του Enzo Ferrari, κατασκευασμένο εν μέρει στο Maranello, δίπλα στις Ferrari. Δεν ήταν αποτέλεσμα στρατηγικού σχεδιασμού. Ήταν αποτέλεσμα ενός κανονισμού της Formula 2.
Ο κανονισμός που τα ξεκίνησε όλα
Το 1965 η Commission Sportive Internationale της FIA ανακοίνωσε νέους κανόνες για τη Formula 2 από το 1967. Οι κινητήρες έπρεπε να έχουν το πολύ έξι κυλίνδρους και να προέρχονται από κινητήρα παραγωγής, από αυτοκίνητο δρόμου εγκεκριμένο στην κατηγορία GT, με τουλάχιστον 500 μονάδες σε δώδεκα μήνες.
Η Ferrari ήταν τότε μικρός κατασκευαστής και δεν είχε την παραγωγική δυνατότητα για τέτοιους αριθμούς. Έτσι υπογράφηκε μια συμφωνία με τη Fiat, που ανακοινώθηκε την 1η Μαρτίου 1965: η Fiat θα κατασκεύαζε τους 500 κινητήρες για την ομολογκασιόν, σε ένα αυτοκίνητο GT που θα καθοριζόταν αργότερα.
Το όνομα Dino
Dino ήταν το χαϊδευτικό του Alfredo Ferrari, γιου του Enzo, που πέθανε το 1956. Σε αυτόν αποδιδόταν η αρχική ιδέα του V6 της Ferrari για τη Formula 2, ενός κινητήρα που πιστεύεται ότι σχεδίασε ο Vittorio Jano, με ασυνήθιστη γωνία 65° ανάμεσα στις σειρές κυλίνδρων. Στη μνήμη του, τα V6 αγωνιστικά πρωτότυπα της Ferrari λέγονταν Dino από τα τέλη της δεκαετίας του ’50.
Lampredi και η μάχη για την παραγωγή
Η μετατροπή του αγωνιστικού κινητήρα για δρόμο ανατέθηκε στον Aurelio Lampredi, που είχε σχεδιάσει στο παρελθόν τετρακύλινδρους κινητήρες της Ferrari. Όπως είπε ο ίδιος στις αρχές της δεκαετίας του ’80, «τα πράγματα δεν πήγαν ακριβώς όπως τα είχε προβλέψει ο Ferrari». Ο Enzo υπολόγιζε να κατασκευάζονται οι κινητήρες στο Maranello. Η διοίκηση της Fiat επέμεινε να ελέγχει την παραγωγή, για να μη διακοπεί η τροφοδοσία.
Ο V6 της Fiat κατέληξε σε δύο πολύ διαφορετικά αυτοκίνητα: στη Fiat Dino, ένα grand tourer με κινητήρα μπροστά, και στο πρώτο αυτοκίνητο σειράς της Ferrari με κεντρικό κινητήρα, που πουλήθηκε με τη νέα μάρκα Dino. Στο χυτό του μπλοκ φαινόταν το όνομα FIAT, κάτι που δεν ταίριαζε με τις φιλοδοξίες του Enzo.
160 ή 180 ίπποι;
Μια χαρακτηριστική λεπτομέρεια: η Fiat ανακοίνωνε 160 PS για τη Fiat Dino, ενώ το 1967 η Ferrari, παρουσιάζοντας το πρώτο πρωτότυπο της Dino 206 GT, ανέφερε 180 ίππους. Και οι δύο κινητήρες κατασκευάζονταν όμως από εργάτες της Fiat στο Τορίνο, στην ίδια γραμμή παραγωγής. Ο ιστορικός Jean-Pierre Gabriel σημειώνει στο «Les Ferraris de Turin» ότι η δήλωση της Ferrari δεν είχε τεχνική βάση.
Δύο αμαξώματα, δύο προσωπικότητες
Η Fiat Dino παρουσιάστηκε ως διθέσια Spider στο Σαλόνι του Τορίνου τον Οκτώβριο του 1966. Η Coupé 2+2, με μεταξόνιο μεγαλύτερο κατά 270 χιλιοστά, ακολούθησε στη Γενεύη τον Μάρτιο του 1967. Τα δύο αμαξώματα είχαν εντελώς διαφορετικές γραμμές, γιατί σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν από δύο διαφορετικούς καροσιέρηδες:
- Spider, από την Pininfarina: σχέδιο του Filippo Sapino. Είχε καπό χώρου αποσκευών από αλουμίνιο. Η αρχική επένδυση ήταν φτωχή για την κατηγορία, με βινύλιο στο ταμπλό και διακόπτες από φθηνότερες Fiat. Από τον Φεβρουάριο του 1967 πήρε ξύλινο τιμόνι και επένδυση στο ταμπλό.
- Coupé, από την Bertone: αρχικό σχέδιο του Giorgetto Giugiaro το 1963, που ολοκλήρωσε ο διάδοχός του Marcello Gandini μετά την αποχώρηση του Giugiaro για την Ghia.
2.0 και 2.4: η εξέλιξη
Fiat Dino 2.0 (1966–1969)
Ο V6 2.0 είχε μπλοκ από ελαφρύ κράμα. Η πίσω ανάρτηση ήταν άκαμπτος άξονας με ημιελλειπτικά φύλλα σούστας. Το 1968 η Fiat Dino 2.0 έγινε το πρώτο αυτοκίνητο με ηλεκτρονική ανάφλεξη στάνταρ. Ο ίδιος 2.0 κινητήρας τοποθετήθηκε στη Ferrari Dino 206 GT με κεντρικό κινητήρα, που πουλήθηκε από το 1968.
Fiat Dino 2400 (1969–1973)
Ο κυβισμός ανέβηκε στα 2.418 cc και η ισχύς στους 180 PS, με μπλοκ από χυτοσίδηρο αντί για ελαφρύ κράμα. Τον ίδιο κινητήρα πήρε η Ferrari Dino 246 GT. Η 2400 απέκτησε ανεξάρτητη πίσω ανάρτηση με ελατήρια, από τη Fiat 130, κιβώτιο ZF με διάταξη dogleg, μεγαλύτερο συμπλέκτη, φαρδύτερα ελαστικά Pirelli Cinturato και μεγαλύτερα φρένα. Από τον Δεκέμβριο του 1969 η Fiat Dino συναρμολογούνταν στο Maranello, στη γραμμή παραγωγής της Ferrari, δίπλα στη 246 GT.
Παραγωγή
Συνολικά κατασκευάστηκαν 7.803 Fiat Dino. Το 74% ήταν Coupé και μόλις το 26% Spider.
| Έκδοση | Μονάδες |
|---|---|
| 2.0 Coupé (1966–1969) | 3.670 |
| 2.0 Spider (1966–1969) | 1.163 |
| 2400 Spider | 420 |
| 2400 Coupé | περίπου 2.550 (υπολογισμένο από το σύνολο) |
Με μόλις 420 αυτοκίνητα, η 2400 Spider είναι η σπανιότερη Fiat Dino.
Η Fiat Dino σήμερα
Η αγορά έχει αναγνωρίσει τη Fiat Dino ως «Ferrari με άλλο σήμα», και οι Spider, ειδικά οι 2400, ανεβαίνουν. Ενδεικτικά, στις 16 Αυγούστου 2025 μια 2400 Spider του 1971 πουλήθηκε 335.000 δολάρια στη δημοπρασία της RM Sotheby’s στο Monterey. Το 2024 παρόμοιες 2400 Spider πουλήθηκαν 252.000 δολάρια στη Gooding στο Pebble Beach και 132.250 λίρες στη Bonhams τον Ιούλιο. Οι Coupé κινούνται σαφώς χαμηλότερα και αποτελούν ίσως τον πιο προσιτό τρόπο να έχει κανείς έναν V6 Dino.
Τι να ελέγξετε
- Σκουριά: Τα αμαξώματα της εποχής δεν είχαν καλή αντισκωριακή προστασία.
- Κινητήρας: οι αλυσίδες χρονισμού και η κατάσταση του V6.
- Έκδοση: Οι 2400 με την ανεξάρτητη πίσω ανάρτηση είναι πιο ζητούμενες.
Επίλογος
Η Fiat Dino είναι το αυτοκίνητο-γέφυρα ανάμεσα στον μεγαλύτερο κατασκευαστή της Ιταλίας και τον πιο θρυλικό. Χάρη σε αυτήν η Ferrari απέκτησε τον V6 της Formula 2 και τη Dino 206/246 GT. Και το 1969, η ίδια η Fiat απέκτησε μερίδιο στη Ferrari.
Για το μικρό αυτοκίνητο που μοτοροποίησε την Ιταλία, διαβάστε το αφιέρωμά μας στη Fiat Nuova 500.
