Ford Sierra RS Cosworth: όταν το οικογενειακό έγινε θηρίο

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, το Ford Sierra είχε κακή φήμη. Η αεροδυναμική του σχεδίαση ξένιζε, και πολλοί το θεωρούσαν άβολο. Λίγα χρόνια αργότερα, μια έκδοσή του με τουρμπο κινητήρα Cosworth και μια τεράστια αεροτομή κέρδιζε αγώνες σε όλο τον κόσμο. Το Sierra RS Cosworth κατασκευάστηκε από το 1986 έως το 1992 και είναι σήμερα ένα από τα πιο περιζήτητα «performance Ford».

Ο Stuart Turner και το σχέδιο

Την άνοιξη του 1983, ο Stuart Turner ανέλαβε επικεφαλής της Ford Motorsport στην Ευρώπη και κατάλαβε ότι η Ford δεν ήταν πλέον ανταγωνιστική. Ο στόχος του ήταν σαφής: ένα αυτοκίνητο ικανό να κερδίζει στους αγώνες Group A στην Ευρώπη.

Ο Turner ζήτησε τη στήριξη του Walter Hayes, αντιπροέδρου δημοσίων σχέσεων της Ford. Ο Hayes ήταν η κινητήρια δύναμη πίσω από το GT40 που κέρδισε το Le Mans το 1966 και πίσω από τον κινητήρα Cosworth DFV, που έφερε στη Ford 154 νίκες και 12 παγκόσμιους τίτλους στη Formula 1. Ο Hayes βρήκε το σχέδιο πολύ ελκυστικό και υποσχέθηκε πλήρη στήριξη.

Ο κινητήρας: από το Pinto στο YB

Ο Turner επισκέφθηκε την Cosworth μαζί με τον Ken Kohrs, αντιπρόεδρο ανάπτυξης. Εκεί τους παρουσίασαν ένα σχέδιο που η Cosworth είχε αναπτύξει με δική της πρωτοβουλία: τον YAA, έναν δικόφαλο κινητήρα 16 βαλβίδων με βάση το μπλοκ T88 της Ford, γνωστό ως Pinto.

Οι όροι της Cosworth

Η Ford ζήτησε μια τουρμπο έκδοση (YBB) με 180 ίππους για τον δρόμο και 300 για τους αγώνες. Η Cosworth δέχτηκε, αλλά έθεσε δύο όρους:

• Ισχύς: η έκδοση δρόμου έπρεπε να αποδίδει τουλάχιστον 204 ίππους.
• Ποσότητα: η Ford έπρεπε να αγοράσει τουλάχιστον 15.000 κινητήρες.

Το σχέδιο του Turner χρειαζόταν περίπου 5.000. Η Ford δέχτηκε ούτως ή άλλως. Οι 10.000 επιπλέον κινητήρες έγιναν αργότερα ένας από τους λόγους για τη δεύτερη, τετράθυρη γενιά.

Το κιβώτιο

Επιλέχθηκε το Borg-Warner T5, που χρησιμοποιούσε και το Ford Mustang. Ο κινητήρας του Sierra όμως ανέβαινε περισσότερο στις στροφές, κάτι που δημιούργησε προβλήματα. Τελικά, η Borg-Warner έστησε ειδική γραμμή παραγωγής για τα κιβώτια του Sierra RS Cosworth.

Η αεροδυναμική του Lothar Pinske

Τον Απρίλιο του 1983, η ομάδα επέλεξε το Sierra ως βάση: είχε πισωκίνηση και καλή αεροδυναμική αντίσταση. Επιπλέον, μια αγωνιστική έκδοση θα βοηθούσε να βελτιωθεί η φήμη του Sierra, που κατά τη Wikipedia ήταν κακή και κάπως άδικη.

Ο Lothar Pinske, υπεύθυνος για το αμάξωμα, ζήτησε ελεύθερο χέρι στην εμφάνιση, για να είναι το αυτοκίνητο σταθερό σε υψηλές ταχύτητες. Η εμπειρία έδειχνε ότι το αμάξωμα του Sierra δημιουργούσε σημαντική άντωση ακόμη και σε μέτριες ταχύτητες.

Το «whale tail»

Μετά από δοκιμές σε αεροδυναμική σήραγγα και στην πίστα του Nardò, το πρωτότυπο δεν ενθουσίασε τη διοίκηση. Η μεγάλη πίσω αεροτομή προκάλεσε ιδιαίτερη αντίδραση. Ο Pinske όμως επέμεινε ότι ήταν απαραίτητες:

• Η αεροτομή: κρατούσε το αυτοκίνητο στο έδαφος στα 300 χλμ./ώρα.
• Το άνοιγμα ανάμεσα στα φανάρια: τροφοδοτούσε με αέρα το intercooler.
• Οι φουσκωμένοι θόλοι: χωρούσαν τροχούς πλάτους 10 ιντσών στην αγωνιστική έκδοση.

Τελικά, οι σχεδιαστές της Ford συμφώνησαν να φτιάξουν μια έκδοση παραγωγής με βάση το πρωτότυπο.

Οι αντιπρόσωποι και η τιμή

Οι κανονισμοί Group A απαιτούσαν να κατασκευαστούν και να πωληθούν 5.000 αυτοκίνητα. Το 1984, ο Hayes επισκέφθηκε πολλούς Ευρωπαίους αντιπροσώπους. Η απάντηση δεν ήταν ενθαρρυντική: εκτιμούσαν ότι μπορούσαν να πουλήσουν 1.500.

Ο Hayes δεν τα παράτησε. Οι αντιπρόσωποι κλήθηκαν σε δοκιμαστικές οδηγήσεις, και ο ενθουσιασμός αυξήθηκε. Η Ford πήρε και ριζικά μέτρα για να μειώσει την τιμή:

• μόνο τρία χρώματα (μαύρο, λευκό, moonstone blue) και ένα χρώμα εσωτερικού (γκρι),
• μόνο δύο επιλογές εξοπλισμού: με ή χωρίς κεντρικό κλείδωμα και ηλεκτρικά παράθυρα.

Η παραγωγή

Το Sierra RS Cosworth παρουσιάστηκε στη Γενεύη τον Μάρτιο του 1985 και κυκλοφόρησε τον Ιούλιο του 1986. Κατασκευάστηκαν 5.545 τρίθυρα στο Genk του Βελγίου, από τα οποία 500 στάλθηκαν στην Tickford για μετατροπή σε RS500.

Τα στοιχεία του 1986

• Τελική ταχύτητα: 149 μίλια/ώρα.
• Επιτάχυνση: 0–60 μίλια/ώρα σε 6,5 δευτερόλεπτα.
• Συντελεστής οπισθέλκουσας: 0,345.
• Αεροτομή: 20 κιλά κάθετη δύναμη στα 150 μίλια/ώρα.
• Διαφορικό: περιορισμένης ολίσθησης με ιξώδη σύζευξη.

RS500: η εξέλιξη για τις πίστες

Το RS500 ανακοινώθηκε τον Ιούλιο του 1987 και εγκρίθηκε (homologation) τον Αύγουστο. Η Aston Martin Tickford μετέτρεψε ακριβώς 500 αυτοκίνητα, όλα δεξιοτίμονα για τη Βρετανία.

Οι αλλαγές

• μπλοκ με παχύτερα τοιχώματα,
• μεγαλύτερο turbo Garrett T04 και μεγαλύτερο intercooler,
• δεύτερη σειρά τεσσάρων μπεκ (μη λειτουργική στο δρόμο),
• ισχύς 227 PS στις 6.000 στροφές και ροπή 277 Nm,
• δεύτερη, χαμηλότερη αεροτομή και νέος εμπρός προφυλακτήρας.

Αρχικά όλα θα ήταν μαύρα, αλλά κατασκευάστηκαν και 56 λευκά και 52 moonstone blue.

Στις πίστες

Μετά την έγκριση τον Αύγουστο του 1987, η Ford πήρε την pole position σε όλους τους υπόλοιπους έξι αγώνες του Παγκόσμιου Πρωταθλήματος Touring Car και τερμάτισε πρώτη σε τέσσερις. Η Eggenberger κέρδισε τον τίτλο ομάδων, αν και αποκλείστηκε από το Bathurst 1000 για παρατυπίες στους θόλους. Η Eggenberger κέρδισε τις 24 Ώρες του Spa το 1989.

Στο BTCC, το Sierra τερμάτισε πρώτο σε 9 από τους 12 γύρους του 1987 και σε κάθε αγώνα από το 1988 ως το 1990. Λόγω του συστήματος βαθμολογίας, όμως, πήρε τον τίτλο οδηγών μόνο μία φορά, με τον Robb Gravett το 1990. Στο DTM, το RS500 κέρδισε το 1988 με τον Klaus Ludwig.

Στα ράλι

Στα ράλι, μετά την κατάργηση του Group B, η πισωκίνηση ήταν μειονέκτημα στα χώματα απέναντι στα τετρακίνητα Lancia. Η Ford έτρεχε το Cosworth στην άσφαλτο και το XR4x4 στα χώματα.

Οι επόμενες γενιές

Το τετράθυρο Sierra Sapphire RS Cosworth, πισωκίνητο, κατασκευάστηκε σε περίπου 13.140 μονάδες το 1988–89 και ήταν το πιο ελαφρύ Sierra Cosworth. Από το 1990 ως το 1992 ήρθε η τετρακίνητη έκδοση, με το κιβώτιο MT75.

Η αγορά σήμερα

Τα Sierra Cosworth έχουν γίνει από τα πιο περιζήτητα σύγχρονα κλασικά. Στη δημοπρασία Race Retro της Silverstone Auctions (σήμερα Iconic Auctioneers) τον Φεβρουάριο του 2023, ένα RS500 του 1987 με 5.192 μίλια πουλήθηκε για ρεκόρ 596.250 λιρών, περίπου 30 φορές την αρχική τιμή των 19.950 λιρών. Στην ίδια δημοπρασία, ένα Sapphire RS Cosworth 4x4 πουλήθηκε για ρεκόρ 109.125 λιρών. Αυτά είναι ακραία παραδείγματα: τα περισσότερα αυτοκίνητα πωλούνται πολύ χαμηλότερα.

Επίλογος

Το Sierra RS Cosworth είναι μια ιστορία πεισμονής: ενός Turner που ήθελε να κερδίσει, ενός Hayes που πίστεψε, και ενός Pinske που δεν υποχώρησε στην αεροτομή.

Η Ford έχει ήδη γράψει στο παρελθόν μια ακόμη πιο εντυπωσιακή αγωνιστική ιστορία. Διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Ford GT40.