Renault 16: το αυτοκίνητο που επανεφηύρε το οικογενειακό

Σήμερα, το hatchback είναι τόσο φυσικό που δεν το σκεφτόμαστε. Κάθε οικογενειακό αυτοκίνητο, από το μικρότερο ως το μεσαίο, έχει μια πίσω πόρτα που ανοίγει μαζί με το τζάμι. Το 1965 όμως, ένα μεγάλο οικογενειακό αυτοκίνητο ήταν είτε σεντάν είτε στέισον. Το Renault 16 άλλαξε αυτόν τον κανόνα. Ήταν το πρώτο γαλλικό αυτοκίνητο που κέρδισε το βραβείο Ευρωπαϊκό Αυτοκίνητο της Χρονιάς, και εισήγαγε επιτυχημένα το hatchback στη μεσαία οικογενειακή κατηγορία. Η επίδρασή του φαίνεται σε σχεδόν κάθε αυτοκίνητο που κυκλοφορεί σήμερα.

Το πλαίσιο

Στις αρχές της δεκαετίας του ’60, η Renault έφτιαχνε μια σειρά μικρών αυτοκινήτων, όπως το hatchback Renault 4 και το πισωκινητήριο Dauphine. Ήθελε να αντικαταστήσει το μεγαλύτερο οικογενειακό της, το Frégate (1951–1960), που είχε κατασκευαστεί σε μόλις 163.383 μονάδες. Η απάντηση ήταν ένα αυτοκίνητο που δεν έμοιαζε με τίποτα άλλο στην αγορά.

Η προωθητική εκστρατεία

Η Renault οργάνωσε μια έξυπνη εκστρατεία με «ημι-εγκεκριμένες» διαρροές. Το L’Auto-Journal δημοσίευσε λεπτομέρειες στο τέλος του 1963. Τον Οκτώβριο του 1964, την εποχή του Σαλονιού του Παρισιού, η Renault διένειμε φωτογραφίες ως «αποκλειστικές», με το όνομα «Renault 1500». Δύο μήνες αργότερα, το αυτοκίνητο εγκρίθηκε για πώληση με το όνομα «Renault 16».

Η σχεδίαση: ούτε σεντάν, ούτε στέισον

Το R16 εισήγαγε το hatchback στη μεσαία οικογενειακή κατηγορία. Το εσωτερικό μπορούσε να διαμορφωθεί με επτά διαφορετικούς τρόπους. Επειδή ο όρος «hatchback» δεν υπήρχε ακόμη, οι δημοσιογράφοι δυσκολεύονταν να το περιγράψουν. Το βρετανικό Motoring Illustrated έγραφε τον Μάιο του 1965 ότι το Renault 16 «είναι ένα μεγάλο οικογενειακό, αλλά δεν είναι ούτε τετράθυρο σεντάν ούτε ακριβώς στέισον. Αλλά, σημαντικό, είναι λίγο διαφορετικό».

Η μηχανική: ευφυΐα σε κάθε λεπτομέρεια

Η διάταξη

Το R16 είχε προσθιοκίνηση, με τον κινητήρα τοποθετημένο κατά μήκος πίσω από το κιβώτιο. Αυτό κρατούσε το βάρος πιο κοντά στο κέντρο του αυτοκινήτου και βοηθούσε την ισορροπία. Τα περισσότερα προσθιοκίνητα έχουν τον κινητήρα μπροστά από το κιβώτιο. Η διάταξη του R16 έδινε εξαιρετική οδική συμπεριφορά, αλλά έκανε την πρόσβαση στον κινητήρα για σέρβις τόσο δύσκολη που ο διάδοχός του, το Renault 20, κράτησε τη διαμήκη θέση αλλά έβαλε τον κινητήρα μπροστά από το κιβώτιο.

Αλουμίνιο και ηλεκτρικός ανεμιστήρας

Ο κινητήρας ήταν από αλουμίνιο και το αυτοκίνητο είχε ηλεκτρικό ανεμιστήρα ψύξης, και τα δύο σπάνια για οικογενειακό αυτοκίνητο εκείνης της εποχής.

Άνισο μεταξόνιο

Όπως το Renault 4 και, αργότερα, το Renault 5, το R16 είχε διαφορετικό μεταξόνιο αριστερά και δεξιά. Οι δύο πίσω ημιαξόνες δεν ήταν σε ευθεία: το αριστερό μεταξόνιο ήταν 70 χιλιοστά μεγαλύτερο από το δεξί, για να χωρέσει η εγκάρσια ανάρτηση με ράβδους στρέψης. Αυτό, σε συνδυασμό με τα μαλακά εμπρός καθίσματα, έδινε εξαιρετικά ομαλή κύλιση, ακόμη και σε μεγάλες ανωμαλίες.

Λεβιές στο τιμόνι

Ο λεβιές ταχυτήτων στην κολόνα του τιμονιού ήταν αναγκαίος λόγω της θέσης του κιβωτίου μπροστά από τον κινητήρα. Έκανε την καμπίνα πιο ευρύχωρη, αλλά ήταν σπάνιος στη Δυτική Ευρώπη.

Η ιστορία του μοντέλου

Η πρώτη μονάδα κατασκευάστηκε στις 2 Δεκεμβρίου 1964, στο εργοστάσιο του Sandouville κοντά στη Χάβρη, που χτίστηκε ειδικά για το R16. Η επίσημη παρουσίαση έγινε στο Σαλόνι της Γενεύης τον Μάρτιο του 1965, και οι πωλήσεις στη Γαλλία ξεκίνησαν το καλοκαίρι.

Οι εκδόσεις

• GL (1965): κινητήρας 1.470 cc με 55 PS.
• TS (1968): 1.565 cc με 84 PS και τελική πάνω από 160 χλμ./ώρα. Είχε στροφόμετρο, θερμαινόμενο πίσω τζάμι και προαιρετικά ηλεκτρικά παράθυρα.
• TA (1969): η πρώτη αυτόματη έκδοση.
• TX (1973): 1.647 cc, πεντατάχυτο, ηλεκτρικά εμπρός παράθυρα και κεντρικό κλείδωμα, ένα από τα πρώτα οικογενειακά αυτοκίνητα στην Ευρώπη με αυτά. Είχε τέσσερα ορθογώνια φανάρια, πίσω αεροτομή και ζάντες Gordini.

Στη Βρετανία και την Αμερική

Στη Βρετανία, το R16 έγινε γρήγορα ένα από τα δημοφιλέστερα εισαγόμενα αυτοκίνητα, σε μια εποχή που τα εισαγόμενα είχαν μικρό μερίδιο αγοράς. Στις ΗΠΑ πουλήθηκε ως «Renault 16 Sedan-Wagon» από το 1969, αλλά σε μικρούς αριθμούς. Πολύ περισσότερη επιτυχία είχε στον Καναδά, όπου η SOMA-Renault το συναρμολογούσε ως το 1974.

Το βραβείο και η αναγνώριση

Το R16 ψηφίστηκε Ευρωπαϊκό Αυτοκίνητο της Χρονιάς στα τέλη του 1965. Ήταν ο τρίτος νικητής του θεσμού και ο πρώτος γαλλικός: οι δύο πρώτοι ήταν βρετανικοί.

Το 1970, ο οδηγός αγώνων Stirling Moss δήλωσε: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Renault 16 είναι το πιο έξυπνα σχεδιασμένο αυτοκίνητο που έχω συναντήσει. Νομίζω ότι κάθε Βρετανός κατασκευαστής θα έκανε καλά να αγοράσει ένα, μόνο για να δει πώς είναι φτιαγμένο».

Το τέλος

Το 1975 ήρθαν τα Renault 20 και 30, που θα το αντικαθιστούσαν, αλλά το R16 συνέχισε παράλληλα. Η παραγωγή σταμάτησε τον Ιανουάριο του 1980, μετά από 15 χρόνια και 1.845.959 μονάδες. Μέχρι τότε, οι περισσότεροι Ευρωπαίοι κατασκευαστές είχαν τουλάχιστον ένα hatchback, αν και στη μεσαία κατηγορία τα περισσότερα αυτοκίνητα ήταν ακόμη σεντάν ή στέισον. Η Renault δεν ξαναέφτιαξε hatchback αυτού του μεγέθους ως το 1989, με το Renault 21.

Ο μόνος άμεσος ανταγωνιστής του R16 ήταν το Austin Maxi του Alec Issigonis, από το 1969, που όμως δεν πούλησε καλά εκτός Βρετανίας.

Γιατί το R16 είναι κλασικό

Το R16 δεν είναι ένα αυτοκίνητο «wow» με την έννοια της ταχύτητας ή της πολυτέλειας. Είναι ένα αυτοκίνητο «wow» με την έννοια της ιδέας. Πήρε την πρακτικότητα του Renault 4 και τη μετέφερε σε ένα μεγαλύτερο, πιο άνετο αυτοκίνητο για τη μεσαία τάξη. Έδειξε ότι ένα οικογενειακό δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στην κομψότητα του σεντάν και τη χρηστικότητα του στέισον. Σχεδόν κάθε σύγχρονο οικογενειακό hatchback, από το Golf ως το Megane, χρωστάει κάτι σε αυτή την ιδέα. Από αυτή την άποψη, είναι από τα πιο επιδραστικά αυτοκίνητα του 20ού αιώνα, ακόμη κι αν σπάνια μπαίνει στις λίστες με τα «σπουδαιότερα».

Το R16 στην αγορά σήμερα

Το R16 παραμένει ένα από τα πιο προσιτά κλασικά της εποχής του. Ενδεικτικά, στις 10 Οκτωβρίου 2025, ένα R16 TX του 1978 πουλήθηκε για 4.100 λίρες στη βρετανική Mathewsons, πάνω από την εκτίμηση των 3.000–4.000 λιρών.

Τι να ελέγξετε

• Σκουριά: το μεγαλύτερο πρόβλημα όλων των γαλλικών αυτοκινήτων της εποχής.
• Ανταλλακτικά: Τα μηχανικά βρίσκονται σχετικά εύκολα στη Γαλλία. Τα μέρη αμαξώματος, πιο δύσκολα.
• Έκδοση: Το TX είναι η πιο περιζήτητη.

Επίλογος

Το Renault 16 είναι ένα από τα πιο υποτιμημένα επιτεύγματα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Δεν ήταν γρήγορο, δεν ήταν ακριβό, αλλά ήταν έξυπνο. Και η εξυπνάδα του ζει ακόμη σε σχεδόν κάθε αυτοκίνητο που οδηγούμε.

Για την πιο τρελή πλευρά της Renault, ένα supermini με καρδιά supercar, διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Renault 5 Turbo.