Renault 5 Turbo: ένα supermini με καρδιά supercar

Αν δείτε ένα Renault 5 Turbo από το πλάι, θα νομίσετε για λίγα δευτερόλεπτα ότι είναι ένα συνηθισμένο Renault 5 της δεκαετίας του ’70. Η ίδια οροφή, οι ίδιες πόρτες, η ίδια πίσω πόρτα. Μετά βλέπετε τα πίσω φτερά, φουσκωμένα σαν μύες, και τις εισαγωγές αέρα μπροστά από τους πίσω τροχούς. Και καταλαβαίνετε ότι κάτι πολύ περίεργο συμβαίνει. Εκεί που θα έπρεπε να είναι ο πίσω καναπές, υπάρχει ένας κινητήρας με turbo. Το Renault 5 Turbo είναι ένα από τα πιο τολμηρά και διασκεδαστικά αυτοκίνητα που έφτιαξε ποτέ μια γαλλική εταιρεία.

Η ιδέα: η απάντηση στη Stratos

Η ιδέα ήταν απάντηση στην επιτυχία της Lancia στα ράλι με τη Stratos με τον κεντρικό κινητήρα. Ο Jean Terramorsi, αντιπρόεδρος παραγωγής της Renault, σκέφτηκε να φτιάξει μια νέα σπορ εκδοχή του Renault 5 Alpine. Ο στόχος ήταν διπλός: να προωθήσει τις πωλήσεις του απλού R5 και να αποκτήσει η Renault ένα αυτοκίνητο για τις κατηγορίες Group 3 και 4 των ράλι.

Το σχέδιο της Bertone

Το χαρακτηριστικό πίσω μέρος σχεδιάστηκε από τον Marc Deschamps στην Bertone, όπου επικεφαλής σχεδιαστής ήταν ο Marcello Gandini. Τον Οκτώβριο του 1977 ένα Renault 5 Alpine στάλθηκε στην Bertone για να χρησιμοποιηθεί ως «μανεκέν». Η κωδική ονομασία του πρότζεκτ ήταν «Projet 822».

Η μηχανική: ένα διαφορετικό αυτοκίνητο

Το 5 Turbo παρουσιάστηκε στην Έκθεση των Βρυξελλών τον Ιανουάριο του 1980. Παρότι χρησιμοποιούσε τροποποιημένο αμάξωμα από το κανονικό Renault 5 και φορούσε το ίδιο σήμα, η μηχανική του ήταν ριζικά διαφορετική.

Ο κινητήρας

Ο κινητήρας ήταν ένας τετρακύλινδρος Cléon-Fonte 1.397 cc, με ψεκασμό Bosch K-Jetronic και turbo Garrett AiResearch T3, δύο βαλβίδες ανά κύλινδρο και εκκεντροφόρο στο μπλοκ. Βρισκόταν πίσω από τον οδηγό, τοποθετημένος κατά μήκος μπροστά από το κιβώτιο, και κινούσε τους πίσω τροχούς. Απέδιδε 160 PS στις 6.000 σ.α.λ. και 221 Nm στις 3.250 σ.α.λ. Όταν κυκλοφόρησε, ήταν το ισχυρότερο γαλλικό αυτοκίνητο παραγωγής.

Ένα παζλ από ανταλλακτικά Renault

Οι μηχανικοί χρησιμοποίησαν μέρη από άλλα μοντέλα της Renault. Η πίσω ανάρτηση προερχόταν από την πισωκινητήρια Alpine A310 V6. Το πεντατάχυτο κιβώτιο ήταν από το Renault 30 TX, περιστραμμένο κατά 180 μοίρες.

Το αμάξωμα

Τα πίσω φτερά ήταν φαρδύτερα κατά 11,25 εκατοστά και είχαν εισαγωγές αέρα σχεδόν σε όλο το ύψος τους, και εξόδους ζεστού αέρα δίπλα στα πίσω φανάρια. Πίσω από τον κινητήρα, έμενε ένας εκπληκτικά χρηστικός χώρος αποσκευών. Η εμπρός πλευρά έχασε μεγάλο μέρος της λειτουργίας της: κρατούσε τη ρεζέρβα, ενώ ο αέρας από τη μάσκα έβγαινε από ανοίγματα στο καπό.

Το εσωτερικό

Μέσα υπήρχαν μόνο δύο σπορ καθίσματα και ένα πρωτοποριακό ταμπλό, με ασύμμετρο τιμόνι. Τα αυτοκίνητα της πρώτης σειράς ήταν συνήθως κόκκινα με μπλε εσωτερικό, ή το αντίστροφο.

Turbo 1 και Turbo 2

Τα πρώτα 400 αυτοκίνητα κατασκευάστηκαν για την έγκριση στο Group 4, στο εργοστάσιο της Alpine στη Dieppe. Πολλά από τα μέρη του αργότερα χρησιμοποιήθηκαν στην Alpine A310, όπως η ανάρτηση και οι ζάντες.

Όταν ολοκληρώθηκαν τα αυτοκίνητα για την έγκριση, ήρθε το Turbo 2. Αντικατέστησε πολλά από τα ελαφρά κράματα του πρώτου με πιο συνηθισμένα μέρη του Renault 5, και αντί για τα ειδικά καθίσματα και το ταμπλό της Bertone πήρε το εσωτερικό του R5 Alpine. Ήταν φθηνότερο, αλλά με σχεδόν ίδιες επιδόσεις: 200 χλμ./ώρα τελική και 0-100 σε 6,9 δευτερόλεπτα. Για να ξεχωρίζει, το πρώτο 5 Turbo αναφέρεται συχνά ως «Turbo 1».

Παρά την υψηλή τιμή, η ζήτηση ξεπέρασε το ελάχιστο της έγκρισης. Κατασκευάστηκαν 4.987 R5 Turbo: 1.820 Turbo 1 και 3.167 Turbo 2.

Η έκδοση 8221 για το Group B

Για να πάρει έγκριση στη νέα κατηγορία Group B, η Renault έφτιαξε 200 Turbo 2 με τον αριθμό «8221» στο πλαίσιο. Είχαν οροφή αλουμινίου, μεγαλύτερο κινητήρα 1.437 cc και αεροδυναμικές και γεωμετρικές αλλαγές για να αντιμετωπίσουν τη Lancia 037 και το Audi Quattro.

Αγωνιστική ιστορία

Στον πρώτο του αγώνα στο WRC, το Ράλι Μόντε Κάρλο του 1981, το 5 Turbo κέρδισε με τον Jean Ragnotti. Όλες οι αγωνιστικές εκδόσεις βασίζονταν στο Turbo 1. Το εργοστάσιο ανέβασε την ισχύ στους 180 PS για το Critérium des Cévennes, στους 210 PS για το Tour de Corse και ως το 1984 στους 350 PS με το R5 Maxi Turbo.

Το παιχνίδι των κανονισμών

Οι κανονισμοί πολλαπλασίαζαν τον κυβισμό των turbo επί 1,4, οπότε το 5 Turbo έτρεχε στην κατηγορία κάτω των 2.000 cc. Η FISA περιόριζε τα μεγέθη τροχών ανάλογα με τον κυβισμό. Για το Maxi Turbo, η Renault μεγάλωσε τον κινητήρα στα 1.527 cc, που αντιστοιχούσαν σε 2.138 cc για τους κανονισμούς. Έτσι το αυτοκίνητο πέρασε στην κατηγορία 2.000-2.500 cc, που επέτρεπε φαρδύτερους τροχούς, με αντάλλαγμα μεγαλύτερο ελάχιστο βάρος.

Το πισωκίνητο R5 Turbo σύντομα βρέθηκε απέναντι στα τετρακίνητα Group B, που ήταν ταχύτερα στο χώμα. Όμως κέρδισε πολλά εθνικά πρωταθλήματα στη Γαλλία, την Πορτογαλία, την Ελβετία, την Ουγγαρία και την Ισπανία, και η τελική εκδοχή Maxi Turbo Superproduction, με 385 PS, κέρδισε το γαλλικό πρωτάθλημα Supertourisme το 1987.

Γιατί το 5 Turbo είναι ξεχωριστό

Το 5 Turbo είναι από τα λίγα αυτοκίνητα που συνδυάζουν τη λογική του marketing με την τρέλα του αγωνιστικού. Η Renault πήρε το πιο δημοφιλές της μικρό αυτοκίνητο και το μετέτρεψε σε κάτι που θύμιζε supercar της Lamborghini, με την υπογραφή της Bertone να το επιβεβαιώνει. Η ιδέα του μικρού αυτοκινήτου με κεντρικό κινητήρα έμεινε στο DNA της Renault: επέστρεψε το 1998 με το Clio V6. Το 5 Turbo είναι επίσης ένα από τα σπάνια αυτοκίνητα της εποχής που είναι αναγνωρίσιμα από κάθε γωνία, ακόμη και από ανθρώπους που δεν ενδιαφέρονται για αυτοκίνητα.

Το 2004, το Sports Car International το κατέταξε ένατο στη λίστα των κορυφαίων σπορ αυτοκινήτων της δεκαετίας του ’80.

Το 5 Turbo στην αγορά σήμερα

Το 5 Turbo έχει γίνει περιζήτητο συλλεκτικό, με το Turbo 1 να έχει σαφή πριμ. Ενδεικτικά, το 2025 ένα Turbo 2 του 1984 πουλήθηκε για 103.500 ευρώ στη δημοπρασία της RM Sotheby’s στο Παρίσι, ενώ ένα Turbo 1 του 1982 πουλήθηκε για περίπου 163.000 ευρώ στην Artcurial.

Τι να ελέγξετε

• Turbo 1 ή 2: Ο αριθμός πλαισίου, τα μέρη αλουμινίου και το εσωτερικό Bertone ξεχωρίζουν το Turbo 1.
• Ιστορικό αγώνων: Πολλά έχουν τρέξει. Ένα τεκμηριωμένο αγωνιστικό ιστορικό μπορεί να ανεβάσει ή να κατεβάσει την αξία.
• Αντίγραφα: Υπάρχουν πολλές μετατροπές από απλά R5.

Επίλογος

Το Renault 5 Turbo είναι η απόδειξη ότι οι μεγάλες ιδέες χωρούν σε μικρά αυτοκίνητα. Ένα supermini που έγινε supercar, και ένα κομμάτι της χρυσής εποχής των ράλι.

Για την Renault που άλλαξε τον τρόπο που σχεδιάζεται το οικογενειακό αυτοκίνητο, διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Renault 16.