Toyota Supra A80: το ιαπωνικό GT που έγινε μύθος του tuning

Λίγα αυτοκίνητα της δεκαετίας του ’90 έχουν τόσο φανατικό κοινό όσο η τέταρτη γενιά της Toyota Supra. Για κάποιους είναι το αυτοκίνητο του κινηματογράφου και των βιντεοπαιχνιδιών. Για άλλους, ο κινητήρας του, ο 2JZ-GTE, είναι ο πιο ανθεκτικός εξακύλινδρος που φτιάχτηκε ποτέ. Για όλους, η Supra A80 είναι ένα από τα εικονίσματα της χρυσής εποχής των ιαπωνικών σπορ.

Το όνομα και οι ρίζες

Το όνομα «Supra» προέρχεται από το λατινικό πρόθεμα που σημαίνει «πάνω», «ξεπερνώ». Η πρώτη Supra του 1978 ήταν μια μακρύτερη εκδοχή της Celica. Από τα μέσα του 1986, με την A70, έγινε αυτόνομο μοντέλο. Οι τέσσερις πρώτες γενιές κατασκευάστηκαν ως το 2002.

Η τέταρτη γενιά: 1993

Η τέταρτη γενιά παρουσιάστηκε τον Μάιο του 1993. Χρησιμοποιούσε υποπλαίσια, ανάρτηση και σύνολο μετάδοσης από το Toyota Soarer Z30 (Lexus SC 300/400). Η προπαραγωγή ξεκίνησε τον Δεκέμβριο του 1992 με 20 δοκιμαστικά αυτοκίνητα και η μαζική παραγωγή τον Απρίλιο του 1993. Όλες οι εκδόσεις είχαν διπλά ψαλίδια εμπρός και πίσω, και η κατανομή βάρους ήταν 51:49.

Δίαιτα για το βάρος

Η Toyota πήρε συγκεκριμένα μέτρα για να μειώσει το βάρος. Αλουμίνιο χρησιμοποιήθηκε για το καπό, την αφαιρούμενη οροφή targa (όπου υπήρχε), την εμπρός τραβέρσα, τα κάρτερ λαδιού και κιβωτίου και τα σφυρήλατα άνω ψαλίδια. Ακόμη και η μοκέτα είχε κούφιες ίνες. Το τιμόνι ήταν από κράμα μαγνησίου, το ρεζερβουάρ από πλαστικό, τα μπουλόνια της κεφαλής είχαν εσοχές για λιγότερο βάρος, και η αεροτομή ήταν κατασκευασμένη με έγχυση αερίου. Η βασική μανουάλ έκδοση ζύγιζε 1.456 κιλά. Ήταν βαρύτερη από το Mazda RX-7 και το αλουμινένιο Honda NSX, αλλά ελαφρύτερη από το Mitsubishi 3000GT VR-4.

Ο κινητήρας: 2JZ-GTE

Η A80 είχε δύο νέους εξακύλινδρους σε σειρά των 2.997 cc:

• 2JZ-GE (ατμοσφαιρικός): 223 PS στις 5.800 σ.α.λ. και 285 Nm στις 4.800 σ.α.λ.
• 2JZ-GTE (twin turbo): 280 PS στην Ιαπωνία, λόγω της «συμφωνίας κυρίων» των Ιαπώνων κατασκευαστών, και 431 Nm. Για τις εξαγωγές, η ισχύς ανέβαινε στους 325 PS στις 5.600 σ.α.λ. και τα 427 Nm (330 PS και 441 Nm στην Ευρώπη).

Διαδοχικά turbo

Τα δύο turbo λειτουργούσαν διαδοχικά (sequential) και όχι παράλληλα. Σε χαμηλές στροφές δούλευε μόνο το ένα, δίνοντας γρήγορη απόκριση. Ψηλότερα ενεργοποιούνταν και το δεύτερο, για περισσότερη πίεση στις υψηλές στροφές.

Getrag V160

Τα turbo μοντέλα πήραν ένα νέο εξατάχυτο κιβώτιο Getrag/Toyota V160, ενώ τα ατμοσφαιρικά είχαν πεντατάχυτο W58. Αργότερα και το ατμοσφαιρικό SZ-R στην Ιαπωνία πήρε εξατάχυτο Getrag V161. Το V160, μαζί με το εξαιρετικά ανθεκτικό μπλοκ του 2JZ, έκαναν τη Supra Turbo αγαπημένη βάση για όσους ήθελαν να ξεπεράσουν κατά πολύ την εργοστασιακή ισχύ.

Φρένα και τροχοί

Τα turbo είχαν ζάντες 17 ιντσών με ελαστικά 235/45 εμπρός και 255/40 πίσω, εμπρός δαγκάνες τεσσάρων εμβόλων και πίσω δύο. Η A80 ήταν επίσης το πρώτο αυτοκίνητο με σήμα Toyota που είχε αερόσακο συνοδηγού.

Το τέλος της παραγωγής

Η Supra αποσύρθηκε από τον Καναδά το 1996 και από τις ΗΠΑ το 1998. Το 1998 η Turbo δεν πουλιόταν καν στις πολιτείες με κανονισμούς CARB. Στην Ιαπωνία συνεχίστηκε ως τον Αύγουστο του 2002, όταν οι αυστηρότεροι κανονισμοί ρύπων έβαλαν τέλος. Τα τελευταία χρόνια η κορυφαία έκδοση RZ πουλιόταν σε πολύ μικρούς αριθμούς: περίπου 653 μονάδες στην Ιαπωνία από το μοντέλο του 1998 ως το 2002. Ήταν από τα σπανιότερα «halo car» της εποχής, αφού πουλούσε λιγότερο από το Skyline GT-R, το RX-7 και το NSX.

Η Supra επέστρεψε το 2019 με την πέμπτη γενιά, σε συνεργασία με την BMW.

Πολιτισμική επίδραση

Η A80 έγινε σύμβολο μιας γενιάς χάρη στον κινηματογράφο και τα βιντεοπαιχνίδια. Η πορτοκαλί Supra της πρώτης ταινίας «The Fast and the Furious» (2001), που οδηγούσε ο Paul Walker, είναι από τα πιο διάσημα αυτοκίνητα του σινεμά. Τον Ιούνιο του 2021 αυτό ακριβώς το αυτοκίνητο πουλήθηκε στη Barrett-Jackson στο Λας Βέγκας για 550.000 δολάρια, ρεκόρ για Supra κατά το Hagerty.

Πέρα από το σινεμά, ο 2JZ-GTE έγινε θρύλος στον κόσμο του tuning και του drag racing, χάρη στο ανθεκτικό χυτοσιδηρό μπλοκ του, που αντέχει πολλαπλάσια ισχύ από την εργοστασιακή.

Γιατί η A80 είναι κάτι παραπάνω από «αυτοκίνητο ταινίας»

Είναι εύκολο να αποδώσει κανείς τη φήμη της A80 μόνο στο Χόλιγουντ. Η πραγματικότητα είναι ότι το αυτοκίνητο είχε την ουσία πριν αποκτήσει τη δόξα. Η Toyota σχεδίασε ένα GT που μπορούσε να καλύψει τεράστιες αποστάσεις με άνεση, αλλά πάνω σε μηχανικά μέρη με τεράστια περιθώρια αντοχής. Αυτή η «υπερδιαστασιολόγηση», τυπική της ιαπωνικής μηχανικής της εποχής της φούσκας, έδωσε στους tuners έναν καμβά που δεν υπήρχε σε κανένα ευρωπαϊκό ανταγωνιστικό μοντέλο. Έτσι, η Supra έγινε ταυτόχρονα αξιόπιστο καθημερινό αυτοκίνητο και πλατφόρμα για ακραίες κατασκευές. Αυτός ο διπλός χαρακτήρας εξηγεί γιατί σήμερα τόσο οι συλλέκτες όσο και οι λάτρεις των τροποποιήσεων τη διεκδικούν ως «δική τους». Στην αγορά, αυτό σημαίνει δύο παράλληλους κόσμους τιμών: τα αυθεντικά αυτοκίνητα και τα τροποποιημένα «project».

Η Supra στην αγορά σήμερα

Οι αυθεντικές, μη τροποποιημένες Supra Turbo με εξατάχυτο είναι πια σπάνιες, και οι τιμές τους έχουν ανέβει. Ενδεικτικά, το 2025 μια Supra Turbo του 1993 με εξατάχυτο, που είχε τροποποιήσεις, πουλήθηκε 83.500 δολάρια στην πλατφόρμα PCARMARKET, ενώ μια ιαπωνική RZ του 1993 πουλήθηκε 43.025 λίρες στη βρετανική H&H. Τα αναλλοίωτα αμερικανικά Turbo μανουάλ με χαμηλά χιλιόμετρα πιάνουν πολύ υψηλότερες τιμές.

Τι να ελέγξετε

• Τροποποιήσεις: Οι περισσότερες Supra έχουν πειραχτεί. Τα «stock» αυτοκίνητα αξίζουν περισσότερο.
• Ιστορικό: εισαγωγές από Ιαπωνία, χιλιόμετρα, ατυχήματα.
• Κιβώτιο: Το V160 είναι ακριβό και δυσεύρετο.

Επίλογος

Η Supra A80 είναι το αυτοκίνητο που ένωσε τη γενιά των αφισών με τη γενιά του PlayStation. Μια σοβαρή μηχανική βάση, ένας σχεδόν άφθαρτος κινητήρας και μια παρουσία στην ποπ κουλτούρα που λίγα αυτοκίνητα μπορούν να ισοφαρίσουν.

Για την πρώτη φορά που η Toyota κατέκτησε τον κόσμο του σπορ αυτοκινήτου, διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Toyota 2000GT.