Datsun 240Z: το σπορ αυτοκίνητο που έκανε τα ιαπωνικά αυτοκίνητα «σέξι»

Το 1969, αν ήθελες στην Αμερική ένα σπορ αυτοκίνητο με εξακύλινδρο κινητήρα και ανεξάρτητη ανάρτηση και στους τέσσερις τροχούς, έπρεπε να κοιτάξεις προς τη Jaguar ή τη BMW και να πληρώσεις αναλόγως. Τα προσιτά σπορ της εποχής, όπως η Alfa Romeo Spider, το MGB και το Opel GT, είχαν μικρότερους τετρακύλινδρους κινητήρες και άκαμπτο πίσω άξονα. Τότε εμφανίστηκε το Datsun 240Z. Ένα όμορφο, γρήγορο και αξιόπιστο κουπέ, με τιμή που δεν τρόμαζε κανέναν. Οι λίστες αναμονής σχηματίστηκαν αμέσως.

Ο «Mr. K» και η ομάδα του Matsuo

Το S30, όπως είναι ο εσωτερικός κωδικός του, ήταν ιδέα του Yutaka Katayama, προέδρου της Nissan Motor Corporation στις ΗΠΑ, γνωστού ως «Mister K». Ο Katayama ήξερε την αμερικανική αγορά και πίστευε ότι ένα σπορ αυτοκίνητο μπορούσε να αλλάξει την εικόνα της Datsun, που μέχρι τότε πουλούσε κυρίως φθηνά, οικονομικά αυτοκίνητα.

Η σχεδίαση έγινε από ομάδα με επικεφαλής τον Yoshihiko Matsuo, διευθυντή του στούντιο σχεδίασης σπορ αυτοκινήτων της Nissan. Το αποτέλεσμα ήταν ένα κουπέ με μακρύ καπό, κοντή πίσω πλευρά και καθαρές γραμμές, που θύμιζε ακριβά ευρωπαϊκά GT χωρίς να τα αντιγράφει.

Στην Ιαπωνία το αυτοκίνητο πουλήθηκε ως Nissan Fairlady Z, ενώ στις εξαγωγές ως Datsun 240Z, και αργότερα 260Z και 280Z. Ήταν το πρώτο αυτοκίνητο της σειράς Z της Nissan, μιας οικογένειας που συνεχίζεται ως σήμερα.

Η μηχανική: τεχνολογία ακριβών αυτοκινήτων σε προσιτή τιμή

Ο κινητήρας L24

Τα μοντέλα του 1970 παρουσιάστηκαν τον Οκτώβριο του 1969 με τον εξακύλινδρο σε σειρά L24 των 2,4 λίτρων. Είχε χυτοσιδηρό μπλοκ, κεφαλή από αλουμίνιο, δύο βαλβίδες ανά κύλινδρο, στροφαλοφόρο επτά εδράνων και έναν εκκεντροφόρο επικεφαλής. Η τροφοδοσία γινόταν με δύο καρμπιρατέρ Hitachi. Η απόδοση ήταν 151 hp SAE gross ή 140 PS DIN, στις 5.600 σ.α.λ.

Το κιβώτιο ήταν τετρατάχυτο μανουάλ. Από το 1971 διατέθηκε προαιρετικά τριτάχυτο αυτόματο.

Ανάρτηση

Το S30 είχε ανεξάρτητη ανάρτηση και στους τέσσερις τροχούς και κινητήρα εξακύλινδρο με επικεφαλής εκκεντροφόρο, χαρακτηριστικά που μέχρι τότε συναντούσες σε πολύ ακριβότερα ευρωπαϊκά αυτοκίνητα, όπως η Jaguar E-Type και η BMW 2800 CS.

Η ιαπωνική πλευρά: Fairlady Z, ZG και Z432

Στην Ιαπωνία οι αγοραστές είχαν κυρίως το Fairlady Z με τον L20 των 2 λίτρων και 130 PS, γιατί ο μεγαλύτερος κινητήρας ανέβαζε σημαντικά τη φορολογία. Υπήρχε όμως και το Fairlady 240Z (HS30), και η ειδική έκδοση 240ZG («Grande»), με μακρύτερη μύτη από υαλοβάμβακα, φαρδύτερα φτερά και αεροτομή. Χάρη στην καλύτερη αεροδυναμική, το ZG έφτανε τα 210 χλμ./ώρα. Για να μπορεί να τρέξει σε αγώνες στις ΗΠΑ, η Nissan πουλούσε τη μύτη ως αξεσουάρ, γνωστό ως «G-nose».

Z432 και Z432R

Το Z432, μόνο για την Ιαπωνία, είχε τον S20 των 2 λίτρων με δύο εκκεντροφόρους από το Skyline GT-R, που απέδιδε 160 PS. Το όνομα σήμαινε τέσσερις βαλβίδες ανά κύλινδρο, τρία καρμπιρατέρ Mikuni και δύο εκκεντροφόρους. Κατασκευάστηκαν περίπου 420. Κάποια χρησιμοποιήθηκαν από την ιαπωνική αστυνομία.

Το Z432R ήταν η έκδοση homologation, με λεπτότερα ατσάλινα πάνελ, καπό από υαλοβάμβακα και ακρυλικά τζάμια εκτός από το παρμπρίζ, για περίπου 100 κιλά λιγότερο βάρος. Υπολογίζεται ότι κατασκευάστηκαν λιγότερα από 50.

Αγώνες

Safari 1973

Το 1973, ένα 240Z με τον Shekhar Mehta κέρδισε το 21ο East African Safari Rally, έναν από τους πιο σκληρούς αγώνες του κόσμου. Ήταν η απόδειξη ότι το Z δεν ήταν μόνο όμορφο, αλλά και εξαιρετικά ανθεκτικό.

SCCA

Στις ΗΠΑ, το Z είχε τεράστια επιτυχία στους αγώνες της SCCA τη δεκαετία του ’70. Η Bob Sharp Racing από το Κονέκτικατ έτρεξε με οδηγούς τον Sharp, τον Elliot Forbes-Robinson και αργότερα τον Paul Newman. Στη δυτική ακτή, η Brock Racing Enterprises (BRE) του Peter Brock, με οδηγό τον John Morton, κέρδισε τον εθνικό τίτλο C Production.

260Z και 280Z

Το 1974 ήρθε το 260Z, με μεγαλύτερο κινητήρα. Οι αμερικανικοί κανονισμοί ρύπων όμως μείωσαν την ισχύ του στους 139 hp SAE net. Σε άλλες αγορές, η ισχύς ανέβηκε στους 165 PS. Το 260Z έφερε επίσης έκδοση 2+2 με μακρύτερο μεταξόνιο. Οι μεγάλοι προφυλακτήρες «5 mph» για τις ΗΠΑ ήρθαν στο μοντέλο του 1974½ και έμειναν στο 280Z. Η παραγωγή του S30 ολοκληρώθηκε το 1978.

Γιατί το 240Z άλλαξε τα πάντα

Το S30 συνέβαλε στο να γίνουν οι Ιάπωνες κατασκευαστές κάτι παραπάνω από παραγωγοί οικονομικών αυτοκινήτων. Ο συνδυασμός σχεδίου, μηχανικής, σχετικά χαμηλής τιμής και επιδόσεων κέρδισε αγοραστές και Τύπο. Καθοριστικό ρόλο έπαιξε και το μεγάλο δίκτυο αντιπροσωπειών της Datsun, πολύ μεγαλύτερο από αυτά της Jaguar, της BMW, της Porsche ή της Alfa Romeo στις ΗΠΑ. Ένας αγοραστής μπορούσε να βρει το 240Z, να το συντηρήσει και να το επισκευάσει χωρίς να ψάχνει εξειδικευμένο συνεργείο. Αυτό, για ένα σπορ αυτοκίνητο του 1970, ήταν επανάσταση.

Η επιρροή του φαίνεται στη στρατηγική των Ιαπώνων τις επόμενες δεκαετίες: αυτοκίνητα που προσφέρουν τα χαρακτηριστικά των ακριβών ευρωπαϊκών σε τιμή αγοράς και κόστος χρήσης πολύ χαμηλότερο.

Η πρόωρη αναγνώριση

Το 1998 η Nissan ξεκίνησε πρόγραμμα για να «ζωντανέψει» τη σειρά Z, αγοράζοντας αυθεντικά 240Z, αποκαθιστώντας τα στις εργοστασιακές προδιαγραφές και πουλώντας τα μέσω αντιπροσωπειών για 24.000 δολάρια. Η Nissan υπερεκτίμησε την αγορά. Η χαμηλή ζήτηση και η υψηλή τιμή οδήγησαν σε λιγότερα από 50 αυτοκίνητα. Σήμερα, τα αυτοκίνητα αυτά είναι από τα πιο ενδιαφέροντα κομμάτια της ιστορίας του Z.

Το 240Z στην αγορά σήμερα

Οι τιμές ποικίλλουν πολύ ανάλογα με την κατάσταση και την αυθεντικότητα. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τις καταγραφές πωλήσεων του Hagerty, το 2025 αρκετά 240Z του 1971 πουλήθηκαν στο Bring a Trailer σε ένα εύρος περίπου 13.900–36.750 δολαρίων. Το ρεκόρ για 240Z είναι 310.000 δολάρια, για ένα σχεδόν αυθεντικό αυτοκίνητο του 1971 με 21.750 μίλια, τον Ιανουάριο του 2020 στο Bring a Trailer. Στην Ιαπωνία, τον Ιανουάριο του 2020, ένα Z432R του 1970 πουλήθηκε για ρεκόρ 1,17 εκατ. αυστραλιανών δολαρίων, περίπου 837.000 αμερικανικά.

Τι να ελέγξετε

• Σκουριά: Ο μεγάλος εχθρός του S30. Ελέγξτε δάπεδα, μαρσπιέ, θόλους και πίσω πάνελ.
• Αυθεντικότητα: κινητήρας, καρμπιρατέρ, προφυλακτήρες ανάλογα με το έτος.
• Ιστορικό: Τα πρώτα αυτοκίνητα του 1970 έχουν πρόσθετο ενδιαφέρον για τους συλλέκτες.

Επίλογος

Το Datsun 240Z είναι η απόδειξη ότι ένα σπορ αυτοκίνητο δεν χρειάζεται να είναι ακριβό για να είναι σπουδαίο. Πρόσφερε όμορφο σχέδιο, ουσιαστική μηχανική και αξιοπιστία, και άνοιξε τις πόρτες της Αμερικής στα ιαπωνικά σπορ.

Για το πιο ακραίο και τεχνολογικό σπορ της Nissan, δύο δεκαετίες αργότερα, διαβάστε το αφιέρωμά μας στο Nissan Skyline GT-R R32.